Retina AMD Polska

AMD

Fakty dotyczące degeneracji siatkówki związanej z wiekiem (AMD)

Co to jest AMD?

AMD jest postępującą chorobą przewlekłą Jest to jedna z głównych przyczyn utraty wzroku mieszkańców krajów rozwiniętych. U osób z AMD ograniczeniu ulega pole widzenia centralnego, czyli możliwość widzenia na wprost oraz możliwość wykonywania typowych codziennych czynności, takich jak czytanie i prowadzenie samochodu. W niektórych przypadkach AMD rozwija się powoli i chorzy zauważają tylko niewielkie zmiany, w innych choroba postępuje bardzo szybko i może doprowadzić do utraty wzroku w obu oczach.

AMD występuje w dwóch postaciach: suchej i mokrej. Mokra postać AMD oznacza zaawansowane stadium choroby. Prawie zawsze poprzedzona jest postacią suchą. Niektórzy badacze preferują stosowanie nazwy „zanikowa” w odniesieniu do suchej postaci AMD, a określenie „wysiękowa” odnoszą do postaci wilgotnej.

Jaka jest różnica między AMD suchą i mokrą?

Sucha AMD jest wczesnym stadium choroby, które charakteryzuje się powolnym rozkładem światłoczułych komórek w plamce, a pole widzenia centralnego stopniowo zaciera się.

Badania przeprowadzone w USA wykazały, że mokra postać AMD to 10 procent przypadków. W innych krajach, takich jak Japonia, stanowią one aż 80% zachorowań. W tym zaawansowanym stadium choroby nieprawidłowe naczynia krwionośne pod plamką rozrastają się i dochodzi do wycieku krwi i płynu. To powoduje zaburzenia pracy siatkówki i prowadzi do utraty wzroku.

Jaka jest liczba chorych dotkniętych AMD?

W roku 2010 około 33 milionów ludzi na całym świecie miało AMD. Jest ich dwa razy więcej niż osób z chorobą Alzheimera. W Stanach Zjednoczonych 13 milionów ludzi ma pewne oznaki AMD. Każdego roku diagnozuje się około 200 000 nowych przypadków wysiękowej postaci AMD.

Jakie są czynniki ryzyka AMD?

Zagrożenia dla AMD to wiek, uwarunkowania genetyczne oraz uwarunkowania dietetyczne i środowiskowe. Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wiek – ryzyko zazwyczaj nasila się po 50 roku życia. Badania pokazują, że AMD dotyka prawie 40 procent seniorów po 75 roku życia. Palenie papierosów stanowi również znaczne zagrożenie.

Jakie są symptomy AMD?

Jednym z najczęstszych objawów suchego AMD jest niewyraźne widzenie. Do najczęstszych objawów początkowych należą druzy. Są to małe żółtawe skupiska w siatkówce, w których mogą znajdować się szczątki uszkodzonej tkanki.

test_amslera

Test Amslera

Chociaż po suchej AMD prawie zawsze następuje wysiękowa, mokra AMD nie rozwija się u wszystkich chorych, a obecnie nie ma sposobu, aby określić, czy i kiedy sucha AMD przejdzie do postaci wysiękowej. Najczęstszym wczesnym objawem wysiękowego AMD jest zdeformowane widzenie linii prostych. U pacjentów tracących widzenie centralne mogą pojawiać się małe martwe punkty w polu widzenia.

Ponieważ mokra AMD może spowodować nagłą i rozległą utratę wzroku – nawet w ciągu kilku tygodni lub miesięcy od wystąpienia początkowych objawów – wielkie znaczenie mają wczesne rozpoznanie i podjęcie leczenia.

Jakie są następstwa AMD?

Skutki AMD odczuwają pacjenci, ich rodziny i całe społeczeństwo. Koszty w 2010 roku na całym świecie związane z niedowidzeniem z powodu AMD szacuje się na 343 mld dolarów.

Mokra AMD obniża jakość życia chorych, utrudniając wykonywanie codziennych czynności i bywa przyczyną izolacji społecznej. Pacjenci z wysiękową AMD częściej ulegają depresji, ryzyko przedwczesnej śmierci jest wśród nich dwa razy wyższe, mają zwiększone ryzyko upadków i złamań szyjki kości udowej i, co za tym idzie, wcześniej trafiają do domów opieki. W samym tylko 2010 roku chorzy z mokrym AMD stracili łącznie około 6 mln zdrowych lat z powodu niepełnosprawności i przedwczesnej śmierci.

Jak leczy się AMD?

Obecnie nie ma terapii lekowej skutecznej w przypadku suchej AMD, ale studium chorób oczu związanych z wiekiem ( AREDS ) opracowane przez Krajowy Instytut Oka (NEI) z Narodowego Instytutu Zdrowia USA dowiodło, że kombinacja przeciwutleniaczy i cynku w dużej dawce (preparat AREDS) znacznie zmniejsza ryzyko zaawansowanej AMD i utraty wzroku u niektórych pacjentów.

W najnowszym studium AREDS2 opisano preparat AREDS o innym składzie. Beta-karoten został zastąpiony przez dwa przeciwutleniacze luteinę / zeaksantynę, a stężenie cynku znacznie zredukowano. Badania wykazały również, że spożycie kwasów tłuszczowych omega -3 korzystnie wpływa na proces widzenia. Omega- 3 jako suplement diety nie zmniejsza jednak ryzyka zaawansowanego AMD.

Naukowcy NEI zalecają pacjentom z dużymi druzami w obu oczach lub z zaawansowanym AMD w jednym oku przyjmowanie suplementów AREDS. Rekomendują również zdrową dietę bogatą w zielone liściaste warzywa i ryby.

Ponieważ nie ma lekarstw przeciwko mokrej AMD za najbardziej dostępne i skuteczne uważa się następujące podejście:

  • Terapia anty – VEGF: Opiera się ona na zastosowaniu leków blokujących VEGF (czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego). Cząsteczka VEGF wspomaga rozrost nienormalnych naczyń krwionośnych w wysiękowej postaci AMD . Obecnie istnieją trzy leki przeciwko VEGF: Macugen , Lucentis i Eylea, zatwierdzone w Stanach Zjednoczonych i innych krajach. Leki te wstrzykuje się do oka. Stabilizuje to proces utraty wzroku, a u niektórych osób wzrok się poprawia. Iniekcji można dokonywać raz na miesiąc.

Stosuje się również starsze metody, takie jak chirurgia laserowa i terapia fotodynamiczna:

Chirurgia laserowa : Wykorzystuje laser do niszczenia kruchych, nieszczelnych naczyń krwionośnych.

Tylko u niewielu osób z wysiękowym AMD można wykorzystać laser, mogą bowiem ulec zniszczeniu zdrowe tkanki, co prowadzi do zaburzeń widzenia. Ryzyko przyrostu nowych naczyń krwionośnych po obróbce laserowej jest wysokie, a więc może być potrzebne wielokrotne powtarzanie zabiegu. Ze względu na swoje wady , chirurgia laserowa nie jest już szeroko stosowana w leczeniu wysiękowego AMD.

  • Terapia fotodynamiczna (PDT): Po wstrzyknięciu w ramię lek przesuwa się do chorych naczyń krwionośnych oka. Pod wpływem światła następuje aktywacja leku, która niszczy naczynia. Terapia ta spowalnia tempo utraty wzroku , ale jej nie zatrzymuje i nie przywraca wzroku przy zaawansowanym AMD. Wyniki leczenia są często tymczasowe i pacjenci muszą korzystać z wielu innych zabiegów.

Czy można się spodziewać nowych metod leczenia AMD?

Badania AMD są obiecujące i mogą wyjść naprzeciw niezaspokojonym potrzebom poprzez:

  • Opracowanie terapii, które pozwalają na zmniejszenie częstotliwości leczenia (np. mniej zastrzyków, rzadsze wizyty u lekarza i niższe koszty dla pacjenta i podatników)
  • Udoskonalone metody podawania leków (np. krople do oczu, związki doustne, napromieniowanie)
  • Terapie, które pozwalają na samokontrolę pacjenta, w przeciwieństwie do wizyt u lekarza
  • Połączone różne terapie lekowe, które poprawiają skuteczność leczenia i zmniejszają obciążenia
  • Leki, które zatrzymują chorobę w jej najwcześniejszym stadium
  • Rewitalizacja siatkówki za pomocą komórek macierzystych
  • Implanty siatkówki.

Tłumaczyła: Anna Wszołek

Góra